Hạch toán tài khoản 515 doanh thu hoạt động tài chính
Bài hướng dẫn · đọc kèm toàn văn Thông tư 99/2025/TT-BTC về tài khoản 515
Tài khoản 515 có một quy tắc tinh tế mà nhiều người bỏ qua: cổ tức nhận được không phải lúc nào cũng là doanh thu. Phần thuộc giai đoạn trước ngày mình đầu tư thì ghi giảm giá gốc khoản đầu tư.
Tóm lược
- Gồm tiền lãi, cổ tức, lợi nhuận được chia và doanh thu tài chính khác.
- Chiết khấu thanh toán được hưởng khi mua hàng là doanh thu tài chính.
- Cổ tức cho giai đoạn sau ngày đầu tư mới là doanh thu.
- Cổ tức cho giai đoạn trước ngày đầu tư thì ghi giảm giá gốc khoản đầu tư.
- Gồm lãi tỷ giá phát sinh và lãi khi đánh giá lại cuối kỳ.
- Gồm lãi bán hàng trả chậm, trả góp.
Nhóm tiền lãi
- Lãi cho vay và lãi tiền gửi.
- Lãi bán hàng trả chậm, trả góp.
- Lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu.
- Chiết khấu thanh toán được hưởng do mua hàng hóa, dịch vụ.
- Phần chênh lệch giữa giá bán lại và giá mua trái phiếu của hợp đồng mua, bán lại trái phiếu Chính phủ.
- Phần chênh lệch giữa giá mua lại trước hạn trái phiếu đã phát hành thấp hơn giá trị ghi sổ của trái phiếu.
- Các khoản lãi dồn tích phải trả của trái phiếu tính đến thời điểm mua lại trái phiếu.
Cổ tức trước và sau ngày đầu tư
| Cổ tức, lợi nhuận được chia cho giai đoạn | Cách ghi |
|---|
| Sau ngày đầu tư | Ghi nhận là doanh thu hoạt động tài chính, tài khoản 515 |
| Trước ngày đầu tư | Ghi giảm giá gốc khoản đầu tư |
Lãi dồn tích trước ngày mua do doanh nghiệp ước tính
Việc xác định lãi dồn tích trước ngày mua do doanh nghiệp ước tính, trên cơ sở thông tin của khoản đầu tư, tình hình tài chính và kết quả kinh doanh của đơn vị nhận đầu tư.
Ghi toàn bộ cổ tức nhận được vào doanh thu tài chính mà không tách phần trước ngày đầu tư là làm phồng kết quả kinh doanh.
Các nhóm doanh thu tài chính khác
- Thu nhập về hoạt động đầu tư mua, bán chứng khoán ngắn hạn và dài hạn.
- Lãi chuyển nhượng vốn khi thanh lý các khoản vốn góp liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư vào công ty con, đầu tư vốn khác.
- Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác.
- Lãi tỷ giá hối đoái phát sinh hoặc lãi khi đánh giá lại khoản mục có gốc ngoại tệ, gồm cả lãi do bán ngoại tệ.
Xem thêm: Hạch toán tài khoản 635 chi phí tài chính
Hỏi đáp
Chiết khấu thanh toán được hưởng khi mua hàng ghi ở đâu?
Doanh thu hoạt động tài chính, tài khoản 515. Ngược lại, chiết khấu thanh toán cho khách hàng thì ghi vào chi phí tài chính.
Nhận cổ tức có phải lúc nào cũng là doanh thu không?
Không. Chỉ phần cổ tức, lợi nhuận được chia cho giai đoạn sau ngày đầu tư mới là doanh thu tài chính. Phần cho giai đoạn trước ngày đầu tư thì ghi giảm giá gốc khoản đầu tư.
Lãi bán hàng trả góp ghi vào tài khoản nào?
Tài khoản 515 doanh thu hoạt động tài chính.
Lãi tỷ giá cuối kỳ ghi ở đâu?
Tài khoản 515, gồm cả lãi tỷ giá phát sinh, lãi khi đánh giá lại khoản mục có gốc ngoại tệ và lãi do bán ngoại tệ.
Ai xác định phần lãi dồn tích trước ngày mua?
Doanh nghiệp ước tính, trên cơ sở thông tin của khoản đầu tư, tình hình tài chính và kết quả kinh doanh của đơn vị nhận đầu tư.
Căn cứ
- Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, hiệu lực từ 01/01/2026: phần hướng dẫn Tài khoản 515 doanh thu hoạt động tài chính.