Hạch toán tài khoản 411 vốn đầu tư của chủ sở hữu

Bài hướng dẫn · đọc kèm toàn văn Thông tư 99/2025/TT-BTC về tài khoản 411

Tài khoản 411 có một nguyên tắc đơn giản mà quan trọng: chỉ ghi vốn đã thực góp. Vốn điều lệ ghi trên giấy phép mà chưa góp thì không được lên tài khoản này.

Tóm lược

  • Chỉ ghi theo số vốn thực tế chủ sở hữu đã góp.
  • Không ghi theo số cam kết hay số phải thu của chủ sở hữu.
  • Gồm cả cấu phần vốn của trái phiếu chuyển đổi.
  • Gồm viện trợ không hoàn lại nếu cơ quan có thẩm quyền cho phép ghi tăng vốn.
  • Hạch toán chi tiết theo từng nguồn hình thành và từng người góp vốn.
  • Công ty con phản ánh vốn được công ty mẹ đầu tư vào tài khoản này.

Bốn nguồn hợp thành vốn đầu tư của chủ sở hữu

  • Vốn góp ban đầu và góp bổ sung của các chủ sở hữu.
  • Bổ sung từ các quỹ thuộc vốn chủ sở hữu và từ lợi nhuận sau thuế của hoạt động kinh doanh.
  • Cấu phần vốn của trái phiếu chuyển đổi, tức quyền chọn chuyển đổi trái phiếu thành cổ phiếu.
  • Các khoản viện trợ không hoàn lại và các khoản nhận được khác mà cơ quan có thẩm quyền cho phép ghi tăng vốn đầu tư của chủ sở hữu.

Chỉ ghi vốn đã thực góp

Doanh nghiệp chỉ hạch toán vào tài khoản 411 theo số vốn thực tế chủ sở hữu đã góp.

Không được ghi nhận theo số cam kết hay số phải thu của các chủ sở hữu.

Theo dõi chi tiết

Doanh nghiệp phải tổ chức hạch toán chi tiết vốn đầu tư của chủ sở hữu theo từng nguồn hình thành vốn, ví dụ vốn góp của chủ sở hữu, thặng dư vốn, vốn khác, quyền chọn chuyển đổi trái phiếu nếu có. Đồng thời theo dõi chi tiết cho từng tổ chức và từng cá nhân tham gia góp vốn.

Khi nào vốn chủ sở hữu giảm

  • Trả lại vốn cho các chủ sở hữu.
  • Doanh nghiệp điều chuyển vốn cho doanh nghiệp khác.
  • Doanh nghiệp phát hành cổ phiếu thấp hơn mệnh giá.

Với đơn vị trực thuộc, tùy đặc điểm hoạt động, tài khoản 411 có thể được dùng để phản ánh số vốn kinh doanh được cấp bởi đơn vị cấp trên, trong trường hợp không hạch toán vào tài khoản 3361 phải trả nội bộ về vốn kinh doanh.

Xem thêm: Hạch toán tài khoản 421 lợi nhuận sau thuế chưa phân phối

Hỏi đáp

Vốn điều lệ trên giấy phép có ghi vào tài khoản 411 không?

Không. Chỉ hạch toán theo số vốn thực tế chủ sở hữu đã góp, không ghi theo số cam kết hay số phải thu.

Viện trợ không hoàn lại ghi vào đâu?

Có thể ghi tăng vốn đầu tư của chủ sở hữu ở tài khoản 411, nếu cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Trái phiếu chuyển đổi có liên quan gì tới tài khoản 411?

Cấu phần vốn của trái phiếu chuyển đổi, tức quyền chọn chuyển đổi trái phiếu thành cổ phiếu, thuộc vốn đầu tư của chủ sở hữu.

Công ty con ghi vốn công ty mẹ cấp ở đâu?

Vào tài khoản 411 vốn đầu tư của chủ sở hữu.

Phát hành cổ phiếu dưới mệnh giá thì vốn thay đổi ra sao?

Làm giảm vốn đầu tư của chủ sở hữu, cùng nhóm với việc trả lại vốn cho chủ sở hữu và điều chuyển vốn cho doanh nghiệp khác.

Căn cứ

  • Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, hiệu lực từ 01/01/2026: phần hướng dẫn Tài khoản 411 vốn đầu tư của chủ sở hữu.
PHẦN MỀM KẾ TOÁN VFRS
AI làm phần gõ — kế toán làm phần nghĩ
AI đọc hóa đơn, đề xuất định khoản, đối chiếu sao kê. Chuẩn Thông tư 99/2025.
Dùng thử miễn phí Tìm hiểu phần mềm