Bài hướng dẫn · đọc kèm toàn văn Thông tư 99/2025/TT-BTC về tài khoản 421
Tài khoản 421 là chỗ chốt lãi lỗ và cũng là chỗ quyết định chia cổ tức. Thông tư có một cảnh báo đáng giá: lợi nhuận trên sổ không đồng nghĩa với tiền để chia.
| Bên | Nội dung |
|---|---|
| Bên Nợ | Số lỗ về hoạt động kinh doanh. Trích lập các quỹ của doanh nghiệp. Chia cổ tức, lợi nhuận cho các chủ sở hữu bằng tiền. Dùng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối để trả cổ tức bằng cổ phiếu hoặc bổ sung vốn đầu tư của chủ sở hữu |
| Bên Có | Số lợi nhuận sau thuế chưa phân phối thực tế của hoạt động kinh doanh trong kỳ. Số lỗ của cấp dưới được cấp trên cấp bù nếu có |
| Số dư bên Nợ | Số lỗ hoạt động kinh doanh chưa xử lý tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán |
| Số dư bên Có | Số lợi nhuận sau thuế chưa phân phối hoặc chưa sử dụng tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán |
| Tài khoản | Nội dung |
|---|---|
| 4211 | Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối lũy kế đến cuối năm trước. Phản ánh kết quả kinh doanh, tình hình phân chia lợi nhuận hoặc xử lý lỗ thuộc các năm trước, và phản ánh số điều chỉnh tăng giảm số dư đầu năm khi áp dụng hồi tố |
| 4212 | Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm nay. Đầu năm sau, kế toán kết chuyển số dư đầu năm từ tài khoản 4212 sang tài khoản 4211 |
Khi áp dụng hồi tố do thay đổi chính sách kế toán, hoặc khi điều chỉnh hồi tố các sai sót trọng yếu của các năm trước mà năm nay mới phát hiện, nếu việc đó dẫn đến phải điều chỉnh số dư đầu năm phần lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, doanh nghiệp điều chỉnh tăng hoặc giảm số dư đầu năm của tài khoản 4211 trên sổ kế toán.
Đồng thời phải điều chỉnh tăng hoặc giảm chỉ tiêu Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối trên Báo cáo tình hình tài chính, theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 29 về thay đổi chính sách kế toán, ước tính kế toán và các sai sót, và Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 17 về thuế thu nhập doanh nghiệp.
Khoản lãi do đánh giá lại tài sản mang đi góp vốn.
Khoản lãi do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ.
Khoản lãi do đánh giá lại các công cụ tài chính.
Các khoản mục phi tiền tệ khác. Thông tư yêu cầu cân nhắc vì những khoản này nằm trong lợi nhuận sau thuế chưa phân phối nhưng có thể ảnh hưởng đến luồng tiền và khả năng chi trả cổ tức, lợi nhuận.
| Cổ phiếu ưu đãi được phân loại là | Cách ghi cổ tức |
|---|---|
| Nợ phải trả | Không ghi nhận cổ tức phải trả cho cổ phần ưu đãi từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối |
| Vốn chủ sở hữu | Kế toán tương tự như việc trả cổ tức của cổ phiếu phổ thông |
Ngoài sổ kế toán, doanh nghiệp còn phải theo dõi trong hệ thống quản trị nội bộ số lỗ tính thuế và số lỗ không tính thuế, vì hai con số này khác nhau và phục vụ hai mục đích khác nhau.
Xem thêm: Toàn văn Thông tư 99 về tài khoản 411 vốn chủ sở hữu
Hai: 4211 lợi nhuận sau thuế chưa phân phối lũy kế đến cuối năm trước, và 4212 lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm nay.
Kết chuyển số dư đầu năm từ tài khoản 4212 sang tài khoản 4211.
Điều chỉnh tăng hoặc giảm số dư đầu năm của tài khoản 4211 trên sổ kế toán, đồng thời điều chỉnh chỉ tiêu Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối trên Báo cáo tình hình tài chính.
Chưa chắc. Thông tư yêu cầu cân nhắc các khoản mục phi tiền tệ nằm trong lợi nhuận chưa phân phối, như lãi do đánh giá lại tài sản mang đi góp vốn, đánh giá lại khoản mục tiền tệ gốc ngoại tệ, đánh giá lại công cụ tài chính, vì chúng ảnh hưởng đến luồng tiền và khả năng chi trả.
Tùy phân loại. Nếu cổ phiếu ưu đãi được phân loại là nợ phải trả thì không ghi nhận cổ tức đó từ lợi nhuận sau thuế chưa phân phối. Nếu phân loại là vốn chủ sở hữu thì kế toán tương tự cổ tức cổ phiếu phổ thông.
Là số lỗ hoạt động kinh doanh chưa xử lý tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.