Bài hướng dẫn · đọc kèm toàn văn Thông tư 99/2025/TT-BTC về tài khoản 222
Tài khoản 222 gộp hai loại quan hệ đầu tư khác nhau: liên doanh dựa trên quyền đồng kiểm soát, còn liên kết dựa trên ảnh hưởng đáng kể và một ngưỡng tỷ lệ cụ thể.
Công ty liên doanh được thành lập bởi các bên góp vốn liên doanh có quyền đồng kiểm soát các chính sách tài chính và hoạt động, là đơn vị có tư cách pháp nhân hạch toán độc lập. Công ty liên doanh phải tổ chức thực hiện công tác kế toán riêng theo quy định của pháp luật hiện hành về kế toán, chịu trách nhiệm kiểm soát tài sản, các khoản nợ phải trả, doanh thu, thu nhập khác và chi phí phát sinh tại đơn vị mình.
Mỗi bên góp vốn liên doanh được hưởng một phần kết quả hoạt động của công ty liên doanh theo thỏa thuận của hợp đồng liên doanh.
Khoản đầu tư được phân loại là đầu tư vào công ty liên kết khi nhà đầu tư nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua công ty con từ 20% đến dưới 50% quyền biểu quyết của bên nhận đầu tư, mà không có thỏa thuận khác.
Phần nắm giữ gián tiếp qua công ty con cũng được tính vào tỷ lệ này.
| Trường hợp | Xử lý |
|---|---|
| Nhà đầu tư không còn quyền đồng kiểm soát đơn vị nhận đầu tư | Ghi giảm khoản đầu tư vào công ty liên doanh |
| Nhà đầu tư không còn ảnh hưởng đáng kể đến đơn vị nhận đầu tư | Ghi giảm khoản đầu tư vào công ty liên kết |
| Bên | Nội dung |
|---|---|
| Bên Nợ | Giá trị khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết tăng |
| Bên Có | Giá trị khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết giảm |
| Số dư bên Nợ | Giá trị khoản đầu tư hiện còn tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán |
Khi góp vốn bằng tiền vào công ty liên doanh, liên kết, doanh nghiệp căn cứ số tiền đầu tư và các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đầu tư, ghi Nợ tài khoản 222 đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết, ghi Có tài khoản 112 tiền gửi không kỳ hạn. Đồng thời mở sổ chi tiết để theo dõi từng loại cổ phiếu theo mệnh giá.
Xem thêm: Hạch toán tài khoản 221 đầu tư vào công ty con
Từ 20% đến dưới 50% quyền biểu quyết, nắm trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua công ty con, khi không có thỏa thuận khác.
Liên doanh dựa trên quyền đồng kiểm soát của các bên góp vốn. Liên kết dựa trên ảnh hưởng đáng kể, gắn với ngưỡng tỷ lệ quyền biểu quyết.
Các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đầu tư được tính vào giá trị khoản đầu tư ở tài khoản 222.
Có. Công ty liên doanh phải tổ chức thực hiện công tác kế toán riêng theo quy định pháp luật hiện hành về kế toán.
Vốn đầu tư vào từng công ty liên doanh, liên kết, từng lần đầu tư, từng lần thanh lý và nhượng bán.