Bài hướng dẫn · đọc kèm toàn văn Thông tư 99/2025/TT-BTC về tài khoản 121
Ranh giới của tài khoản 121 nằm ở ý định nắm giữ, chứ không nằm ở kỳ hạn của chứng khoán. Trái phiếu 5 năm mua để lướt vẫn là chứng khoán kinh doanh.
Phạm vi gồm cổ phiếu, trái phiếu, các loại chứng khoán và công cụ tài chính khác được doanh nghiệp mua bán lại để kiếm lời, ví dụ chứng chỉ quỹ, quyền mua cổ phần, chứng quyền, quyền chọn mua, quyền chọn bán, hợp đồng tương lai, thương phiếu, hối phiếu, các khoản nợ và cho vay.
Tài khoản 121 không phản ánh các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn, như cho vay theo khế ước giữa hai bên, tiền gửi có kỳ hạn, trái phiếu, thương phiếu, tín phiếu, kỳ phiếu nắm giữ đến ngày đáo hạn.
Ngược lại, chứng khoán có thời gian đáo hạn trên 12 tháng mà doanh nghiệp mua vào, bán ra để kiếm lời thì vẫn thuộc tài khoản 121. Yếu tố quyết định là mục đích nắm giữ.
Chứng khoán kinh doanh được ghi nhận ban đầu theo giá trị hợp lý của các khoản thanh toán tại thời điểm giao dịch phát sinh.
Các chi phí mua chứng khoán kinh doanh, nếu có, như chi phí môi giới, chi phí giao dịch, chi phí cung cấp thông tin, thuế, phí ngân hàng, được hạch toán vào chi phí tài chính trong kỳ, chứ không cộng vào giá gốc khoản đầu tư.
| Loại chứng khoán | Thời điểm ghi nhận |
|---|---|
| Chứng khoán niêm yết | Thời điểm khớp lệnh, tức T cộng 0 |
| Chứng khoán chưa niêm yết | Thời điểm chính thức có quyền sở hữu theo quy định của pháp luật |
Nguyên tắc chung đứng sau hai dòng trên là thời điểm nhà đầu tư có quyền sở hữu. Doanh nghiệp cũng phải hạch toán đầy đủ, kịp thời các khoản thu nhập từ hoạt động đầu tư chứng khoán kinh doanh.
Xem thêm: Hạch toán tài khoản 635 chi phí tài chính
Tài khoản 121, vì chứng khoán có thời gian đáo hạn trên 12 tháng nhưng được mua vào, bán ra để kiếm lời vẫn là chứng khoán kinh doanh.
Không. Tiền gửi có kỳ hạn thuộc nhóm đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn, không phản ánh vào tài khoản 121.
Hạch toán vào chi phí tài chính trong kỳ, không cộng vào giá trị khoản đầu tư.
Tại thời điểm khớp lệnh.
Tại thời điểm chính thức có quyền sở hữu theo quy định của pháp luật.
Giá trị hợp lý của các khoản thanh toán tại thời điểm giao dịch phát sinh.