Hạch toán tài khoản 412 chênh lệch đánh giá lại tài sản

Bài hướng dẫn · đọc kèm toàn văn Thông tư 99/2025/TT-BTC về tài khoản 412

Tài khoản 412 hẹp hơn nhiều so với cảm nhận thông thường. Đánh giá lại tài sản để góp vốn hay chia tách doanh nghiệp thì lại không đi qua đây.

Tóm lược

  • Phản ánh chênh lệch do đánh giá lại tài sản hiện có và cách xử lý số chênh lệch đó.
  • Chỉ dùng khi có quyết định của Nhà nước hoặc trường hợp khác theo quy định pháp luật.
  • Không dùng khi đưa tài sản đi góp vốn vào đơn vị khác.
  • Không dùng khi tổ chức lại doanh nghiệp.
  • Hai trường hợp trên ghi vào 711 nếu lãi, 811 nếu lỗ.
  • Tài khoản này có thể có số dư bên Nợ hoặc bên Có.

Tài sản nào có thể được đánh giá lại

Tài sản được đánh giá lại có thể là tài sản cố định, bất động sản đầu tư, công cụ dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa, sản phẩm dở dang. Giá trị tài sản được xác định lại theo quy định của pháp luật liên quan, và số chênh lệch giá do đánh giá lại được hạch toán, xử lý theo pháp luật hiện hành.

Hai trường hợp được ghi vào tài khoản 412

  • Khi có quyết định của Nhà nước về đánh giá lại tài sản.
  • Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Góp vốn và tổ chức lại doanh nghiệp đi đường khác

Tài khoản 412 không phản ánh số chênh lệch đánh giá lại khi đưa tài sản đi góp vốn đầu tư vào đơn vị khác, hoặc khi tổ chức lại doanh nghiệp theo quy định của pháp luật doanh nghiệp.

Khoản chênh lệch đánh giá lại trong các trường hợp đó được phản ánh vào tài khoản 711 thu nhập khác nếu lãi, hoặc tài khoản 811 chi phí khác nếu lỗ.

Kết cấu tài khoản

BênNội dung
Bên NợSố chênh lệch giảm do đánh giá lại tài sản, và xử lý số chênh lệch tăng do đánh giá lại tài sản
Bên CóSố chênh lệch tăng do đánh giá lại tài sản, và xử lý số chênh lệch giảm do đánh giá lại tài sản
Số dư bên NợSố chênh lệch giảm do đánh giá lại tài sản chưa được xử lý tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán

Tài khoản 412 có thể có số dư bên Nợ hoặc số dư bên Có, tùy chênh lệch đánh giá lại còn tồn là giảm hay tăng và đã được xử lý hay chưa.

Xem thêm: Hạch toán tài khoản 711 thu nhập khác

Hỏi đáp

Đánh giá lại tài sản để góp vốn thì ghi ở tài khoản 412 phải không?

Không. Khoản chênh lệch khi đưa tài sản đi góp vốn vào đơn vị khác ghi vào tài khoản 711 nếu lãi, hoặc tài khoản 811 nếu lỗ.

Khi nào được ghi vào tài khoản 412?

Khi có quyết định của Nhà nước về đánh giá lại tài sản, và các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Chia tách doanh nghiệp thì chênh lệch đánh giá lại ghi vào đâu?

Khi tổ chức lại doanh nghiệp, khoản chênh lệch đánh giá lại ghi vào tài khoản 711 nếu lãi, hoặc tài khoản 811 nếu lỗ.

Những tài sản nào có thể được đánh giá lại?

Tài sản cố định, bất động sản đầu tư, công cụ dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa, sản phẩm dở dang.

Tài khoản 412 có số dư bên nào?

Có thể có số dư bên Nợ hoặc số dư bên Có.

Căn cứ

  • Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, hiệu lực từ 01/01/2026: phần hướng dẫn Tài khoản 412 chênh lệch đánh giá lại tài sản.
PHẦN MỀM KẾ TOÁN VFRS
AI làm phần gõ — kế toán làm phần nghĩ
AI đọc hóa đơn, đề xuất định khoản, đối chiếu sao kê. Chuẩn Thông tư 99/2025.
Dùng thử miễn phí Tìm hiểu phần mềm