Bài hướng dẫn · đọc kèm toàn văn Thông tư 99/2025/TT-BTC về tài khoản 333
Tài khoản 333 gom mọi nghĩa vụ với ngân sách. Điểm đáng chú ý nhất là cách nhìn của Thông tư về thuế gián thu: đó là khoản doanh nghiệp thu hộ bên thứ ba, nên không được coi là doanh thu của mình.
Thuế giá trị gia tăng, kể cả theo phương pháp khấu trừ hay trực tiếp, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế bảo vệ môi trường và các loại gián thu khác đều được loại trừ khỏi doanh thu gộp trên Báo cáo tài chính. Doanh nghiệp chọn một trong hai cách ghi sổ.
| Cách ghi | Hệ quả trên sổ kế toán |
|---|---|
| Tách và ghi nhận riêng số thuế gián thu phải nộp ngay tại thời điểm ghi nhận doanh thu | Doanh thu ghi trên sổ không bao gồm thuế gián thu, khớp với doanh thu gộp trên Báo cáo tài chính và phản ánh đúng bản chất giao dịch |
| Ghi nhận thuế gián thu bằng cách ghi giảm số doanh thu đã ghi chép | Định kỳ ghi giảm doanh thu theo số thuế gián thu phải nộp. Số liệu doanh thu trên sổ có khác biệt so với doanh thu gộp trên Báo cáo tài chính |
Trong mọi trường hợp, chỉ tiêu Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ và chỉ tiêu Các khoản giảm trừ doanh thu của Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh đều không bao gồm các khoản thuế gián thu phải nộp.
Nghĩa là hai cách ghi sổ chỉ khác nhau trên sổ kế toán, còn báo cáo ra ngoài thì phải giống nhau.
| Tài khoản | Nội dung |
|---|---|
| 3331 thuế giá trị gia tăng phải nộp | Gồm 33311 thuế giá trị gia tăng đầu ra và 33312 thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu |
| 3332 | Thuế tiêu thụ đặc biệt |
| 3333 | Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu |
| 3334 | Thuế thu nhập doanh nghiệp, bao gồm cả chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu |
| 3335 | Thuế thu nhập cá nhân |
| 3336 | Thuế tài nguyên |
| 3337 | Thuế nhà đất, tiền thuê đất |
| 3338 thuế bảo vệ môi trường và các loại thuế khác | Gồm 33381 thuế bảo vệ môi trường và 33382 các loại thuế khác, trong đó có thuế nộp thay cho tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam. Doanh nghiệp được chủ động mở tài khoản cấp 4 chi tiết theo từng loại thuế |
| 3339 | Phí, lệ phí và các khoản phải nộp khác ngoài các khoản đã ghi từ 3331 đến 3338 |
| Bên | Nội dung |
|---|---|
| Bên Nợ | Số thuế giá trị gia tăng đã được khấu trừ trong kỳ. Số thuế, phí, lệ phí và các khoản đã nộp vào ngân sách. Số thuế được giảm trừ vào số thuế phải nộp. Số thuế giá trị gia tăng của hàng bán bị trả lại, bị giảm giá, chiết khấu thương mại |
| Bên Có | Số thuế giá trị gia tăng đầu ra và thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu phải nộp. Số thuế, phí, lệ phí và các khoản khác phải nộp |
| Số dư bên Có | Số còn phải nộp vào ngân sách tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán |
| Số dư bên Nợ | Trường hợp cá biệt: số đã nộp lớn hơn số phải nộp, hoặc số thuế đã nộp được xét miễn, giảm, hoàn nhưng chưa thực hiện |
Thông tư yêu cầu phân biệt rõ số thuế được hoàn, được giảm là thuế đã nộp ở khâu mua hay phải nộp ở khâu bán, vì hai trường hợp ghi vào hai chỗ khác nhau.
Ví dụ trong giao dịch tạm nhập tái xuất, các khoản thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường đã nộp được hoàn lại khi tái xuất.
Khi đó doanh nghiệp ghi giảm giá trị hàng mua, hoặc giảm giá vốn hàng bán, hoặc giảm chi phí khác, tùy theo từng trường hợp cụ thể.
Xem thêm: Hạch toán tài khoản 511 doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
Chín, từ 3331 đến 3339.
Tài khoản 3335 thuế thu nhập cá nhân.
Tài khoản 3337 thuế nhà đất, tiền thuê đất.
Tài khoản 33382 các loại thuế khác, thuộc nhóm 3338. Doanh nghiệp được chủ động mở tài khoản cấp 4 chi tiết cho từng loại thuế.
Tùy cách ghi doanh nghiệp chọn. Tách ngay thì doanh thu trên sổ không gồm thuế. Ghi giảm định kỳ thì doanh thu trên sổ ban đầu gồm cả thuế. Nhưng trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh thì cả hai chỉ tiêu doanh thu và giảm trừ doanh thu đều không bao gồm thuế gián thu.
Ghi giảm giá trị hàng mua, hoặc giảm giá vốn hàng bán, hoặc giảm chi phí khác, tùy trường hợp. Đây là thuế đã nộp ở khâu mua.
Trong trường hợp cá biệt thì có, phản ánh số đã nộp lớn hơn số phải nộp, hoặc số thuế đã nộp được xét miễn, giảm, hoàn nhưng chưa thực hiện.
Tài khoản 3334, vì tài khoản này bao gồm cả chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu.