Hạch toán tài khoản 331 phải trả cho người bán

Bài hướng dẫn · đọc kèm toàn văn Thông tư 99/2025/TT-BTC về tài khoản 331

Tài khoản 331 là gương của tài khoản 131. Nó chứa cả khoản mình nợ người bán lẫn khoản mình đã ứng trước cho người bán, nên khi lên báo cáo cũng phải tách hai bên.

Tóm lược

  • Phản ánh nợ phải trả cho người bán, người cung cấp dịch vụ và người nhận thầu xây lắp.
  • Chứa cả tiền đã ứng trước mà chưa nhận được hàng hoặc khối lượng xây lắp.
  • Số dư bên Có, nhưng có thể có số dư bên Nợ.
  • Lên báo cáo lấy số dư chi tiết theo từng đối tượng, ghi vào cả hai bên.
  • Chiết khấu, giảm giá chưa nằm trên hóa đơn phải hạch toán rõ ràng, rành mạch.

Phạm vi phản ánh

Tài khoản này phản ánh giá trị hiện có và tình hình thanh toán các khoản nợ phải trả cho người bán vật tư, hàng hóa, người cung cấp dịch vụ, người bán tài sản cố định, bất động sản đầu tư và các khoản đầu tư tài chính theo hợp đồng kinh tế đã ký. Nó cũng phản ánh tình hình thanh toán với người nhận thầu xây lắp chính và xây lắp phụ.

Bên giao nhập khẩu ủy thác ghi nhận ở tài khoản này số tiền phải trả người bán về hàng nhập khẩu thông qua bên nhận nhập khẩu ủy thác, coi như một khoản phải trả người bán thông thường.

Kết cấu tài khoản

BênNội dung
Bên NợSố tiền đã trả nợ. Số tiền ứng trước nhưng chưa nhận được vật tư, hàng hóa, dịch vụ, khối lượng xây lắp bàn giao. Số tiền người bán chấp thuận giảm giá. Chiết khấu thanh toán và chiết khấu thương mại được giảm trừ vào khoản nợ. Giá trị vật tư, hàng hóa thiếu hụt, kém phẩm chất khi kiểm nhận và trả lại người bán. Đánh giá lại khoản phải trả bằng ngoại tệ khi tỷ giá giảm
Bên CóSố tiền phải trả cho người bán, người cung cấp dịch vụ và người nhận thầu xây lắp. Điều chỉnh chênh lệch giữa giá tạm tính nhỏ hơn giá thực tế của vật tư, hàng hóa, dịch vụ đã nhận. Đánh giá lại khoản phải trả bằng ngoại tệ khi tỷ giá tăng
Số dư bên CóSố tiền còn phải trả tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán
Số dư bên NợSố tiền đã ứng trước cho người bán hoặc đã trả nhiều hơn số phải trả, chi tiết theo từng đối tượng

Tiền ứng trước nằm ngay trong tài khoản 331

Trong chi tiết từng đối tượng phải trả, tài khoản này phản ánh cả số tiền đã ứng trước cho người bán, người cung cấp, người nhận thầu xây lắp mà chưa nhận được hàng hóa, dịch vụ hay khối lượng xây lắp hoàn thành bàn giao.

Khi lập Báo cáo tình hình tài chính, phải lấy số dư chi tiết của từng đối tượng để ghi vào cả hai chỉ tiêu bên Tài sản và bên Nguồn vốn.

Chiết khấu và giảm giá chưa có trên hóa đơn

Điểm d phần nguyên tắc yêu cầu hạch toán rõ ràng, rành mạch các khoản chiết khấu thanh toán, chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán của người bán và người cung cấp nếu những khoản đó chưa được phản ánh trong hóa đơn mua hàng. Đây là chỗ dễ để lẫn vào công nợ rồi mất dấu.

Trên kết cấu, các khoản này nằm ở bên Nợ, cùng nhóm với giá trị vật tư, hàng hóa thiếu hụt hoặc kém phẩm chất khi kiểm nhận mà doanh nghiệp trả lại người bán.

Giá tạm tính

Khi hàng về mà chưa có hóa đơn, doanh nghiệp ghi theo giá tạm tính. Nếu sau đó giá thực tế lớn hơn giá tạm tính, phần chênh lệch được điều chỉnh ghi vào bên Có tài khoản 331.

Xem thêm: Hạch toán tài khoản 131 phải thu của khách hàng

Hỏi đáp

Tiền đặt cọc cho nhà cung cấp ghi ở tài khoản nào?

Tài khoản 331, ghi bên Nợ, chi tiết theo từng đối tượng. Đây là số tiền đã ứng trước mà chưa nhận được hàng hóa, dịch vụ hay khối lượng xây lắp bàn giao.

Tài khoản 331 có được dư bên Nợ không?

Có. Số dư bên Nợ phản ánh số tiền đã ứng trước cho người bán hoặc đã trả nhiều hơn số phải trả, theo chi tiết từng đối tượng.

Ứng trước tiền hàng thì lên báo cáo ở đâu?

Ở phần Tài sản. Khi lập Báo cáo tình hình tài chính phải lấy số dư chi tiết của từng đối tượng để ghi vào cả hai chỉ tiêu bên Tài sản và bên Nguồn vốn.

Hàng nhập kho thiếu, trả lại nhà cung cấp thì ghi bên nào?

Bên Nợ tài khoản 331, cùng nhóm với hàng kém phẩm chất bị trả lại khi kiểm nhận.

Hàng về trước hóa đơn về sau, giá thực tế cao hơn giá tạm tính thì sao?

Điều chỉnh phần chênh lệch vào bên Có tài khoản 331, theo phần kết cấu tài khoản.

Nhập khẩu ủy thác thì bên giao ghi công nợ ở đâu?

Tài khoản 331, ghi số tiền phải trả người bán về hàng nhập khẩu thông qua bên nhận nhập khẩu ủy thác, như một khoản phải trả người bán thông thường.

Căn cứ

  • Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, hiệu lực từ 01/01/2026: phần hướng dẫn Tài khoản 331 phải trả cho người bán.
PHẦN MỀM KẾ TOÁN VFRS
AI làm phần gõ — kế toán làm phần nghĩ
AI đọc hóa đơn, đề xuất định khoản, đối chiếu sao kê. Chuẩn Thông tư 99/2025.
Dùng thử miễn phí Tìm hiểu phần mềm