Hạch toán tài khoản 212 tài sản cố định thuê tài chính
Bài hướng dẫn · đọc kèm toàn văn Thông tư 99/2025/TT-BTC về tài khoản 212
Ranh giới giữa thuê tài chính và thuê hoạt động quyết định bằng bản chất hợp đồng, chứ không quyết định bằng tên gọi mà hai bên đặt cho hợp đồng đó.
Tóm lược
- Dùng cho bên đi thuê, ghi nguyên giá tài sản thuê tài chính.
- Tài sản chưa thuộc quyền sở hữu nhưng doanh nghiệp quản lý, sử dụng như tài sản của mình.
- Bản chất: bên cho thuê chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn với quyền sở hữu.
- Phân loại căn cứ vào bản chất điều khoản hợp đồng.
- Thuê quyền sử dụng đất thường là thuê hoạt động.
- Nguyên giá lấy theo giá trị hợp lý hoặc giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu.
Dấu hiệu nhận biết thuê tài chính
- Bên cho thuê chuyển giao quyền sở hữu tài sản cho bên thuê khi hết thời hạn thuê.
- Tại thời điểm khởi đầu thuê tài sản, bên thuê có quyền lựa chọn mua lại tài sản thuê với mức giá ước tính thấp hơn giá trị hợp lý vào cuối thời hạn thuê.
- Thời hạn thuê tài sản chiếm phần lớn thời gian sử dụng kinh tế của tài sản, cho dù không có sự chuyển giao quyền sở hữu.
- Bên thuê có khả năng tiếp tục thuê lại tài sản sau khi hết hạn hợp đồng thuê với tiền thuê thấp hơn giá thuê thị trường.
Thuê quyền sử dụng đất là ngoại lệ
Riêng trường hợp thuê tài sản là quyền sử dụng đất thì thường được phân loại là thuê hoạt động.
Xác định nguyên giá
| Thành phần | Nội dung |
|---|
| Giá trị gốc | Giá trị hợp lý của tài sản thuê, hoặc giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu trong trường hợp giá trị hợp lý cao hơn |
| Cộng thêm | Các chi phí trực tiếp phát sinh ban đầu liên quan đến hoạt động thuê tài chính |
| Thuế giá trị gia tăng | Nếu thuế đầu vào được khấu trừ thì giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu không bao gồm số thuế phải trả cho bên cho thuê |
Lãi suất dùng để chiết khấu
- Tỷ lệ lãi suất ngầm định.
- Tỷ lệ lãi suất được ghi trong hợp đồng thuê.
- Tỷ lệ lãi suất biên đi vay của bên thuê.
Xem thêm: Hạch toán tài khoản 211 tài sản cố định hữu hình
Hỏi đáp
Tài sản chưa thuộc sở hữu sao lại ghi vào tài sản cố định?
Vì doanh nghiệp có nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý quản lý, sử dụng tài sản đó như tài sản của mình. Đó là bản chất của thuê tài chính.
Căn cứ vào đâu để phân loại thuê tài chính hay thuê hoạt động?
Căn cứ vào bản chất các điều khoản ghi trong hợp đồng, không căn cứ vào tên gọi của hợp đồng.
Thuê đất là thuê tài chính hay thuê hoạt động?
Thuê tài sản là quyền sử dụng đất thường được phân loại là thuê hoạt động.
Nguyên giá tài sản thuê tài chính tính thế nào?
Bằng giá trị hợp lý của tài sản thuê, hoặc giá trị hiện tại của khoản thanh toán tiền thuê tối thiểu nếu giá trị hợp lý cao hơn, cộng với các chi phí trực tiếp phát sinh ban đầu.
Dùng lãi suất nào để tính giá trị hiện tại?
Doanh nghiệp có thể dùng tỷ lệ lãi suất ngầm định, tỷ lệ lãi suất ghi trong hợp đồng thuê, hoặc tỷ lệ lãi suất biên đi vay của bên thuê.
Căn cứ
- Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, hiệu lực từ 01/01/2026: phần hướng dẫn Tài khoản 212 tài sản cố định thuê tài chính.