Hạch toán tài khoản 138 phải thu khác
Bài hướng dẫn · đọc kèm toàn văn Thông tư 99/2025/TT-BTC về tài khoản 138
Tài khoản 138 là nơi chứa những khoản phải thu không xếp được vào 131, 133 hay 136. Có một ranh giới hay nhầm: cho mượn bằng tài sản thì ghi ở đây, cho mượn bằng tiền thì lại là cho vay.
Tóm lược
- Phải thu ngoài phạm vi các tài khoản 131, 133 và 136.
- Gồm tài sản thiếu chờ xử lý và khoản bắt bồi thường đã xử lý.
- Cho mượn bằng tài sản phi tiền tệ ghi ở đây, cho mượn bằng tiền thì ghi là cho vay.
- Gồm cổ tức, lợi nhuận được chia từ hoạt động đầu tư tài chính.
- Gồm các khoản chi hộ phải thu hồi.
- Gồm khoản đã chi mà không được cấp có thẩm quyền phê duyệt, phải thu hồi.
Chín nhóm khoản phải thu khác
- Giá trị tài sản thiếu nhưng chưa xác định được nguyên nhân, chờ xử lý.
- Các khoản phải thu về bồi thường vật chất do cá nhân, tập thể trong và ngoài doanh nghiệp gây ra như mất mát, hư hỏng vật tư, hàng hóa, tiền vốn đã được xử lý bắt bồi thường.
- Các khoản cho bên khác mượn bằng tài sản phi tiền tệ.
- Các khoản đã chi đầu tư xây dựng cơ bản, chi phí sản xuất, kinh doanh nhưng không được cấp có thẩm quyền phê duyệt, phải thu hồi.
- Các khoản chi hộ phải thu hồi, như bên nhận ủy thác xuất nhập khẩu chi hộ bên giao ủy thác về phí ngân hàng, phí giám định hải quan, phí vận chuyển, bốc vác và các khoản thuế.
- Khoản phải thu về cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ từ các hoạt động đầu tư tài chính.
- Thuế tiêu thụ đặc biệt của hàng nhập khẩu đã nộp, được khấu trừ hoặc hoàn theo quy định của pháp luật thuế, ví dụ mặt hàng xăng nhập khẩu.
- Giá trị tài sản mang đi đầu tư vào hợp đồng hợp tác kinh doanh.
- Các khoản phải thu khác ngoài các khoản trên.
Cho mượn tiền không phải là phải thu khác
Khoản cho bên khác mượn bằng tài sản phi tiền tệ ghi vào tài khoản 138.
Nếu cho mượn bằng tiền thì phải kế toán là cho vay trên tài khoản 1283, không ghi vào tài khoản 138.
Kết cấu bên Nợ
| Nội dung | Ghi chú |
|---|
| Giá trị tài sản thiếu chờ xử lý | Chưa xác định được nguyên nhân |
| Phải thu của cá nhân, tập thể trong và ngoài doanh nghiệp đối với tài sản thiếu | Đã xác định rõ nguyên nhân |
| Số thuế tiêu thụ đặc biệt của hàng nhập khẩu đã nộp | Được khấu trừ hoặc được hoàn theo quy định của pháp luật thuế |
Xem thêm: Hạch toán tài khoản 131 phải thu của khách hàng
Hỏi đáp
Cho công ty khác mượn tiền ghi vào tài khoản nào?
Tài khoản 1283, kế toán là khoản cho vay. Chỉ khi cho mượn bằng tài sản phi tiền tệ mới ghi vào tài khoản 138.
Tài sản thiếu chưa rõ nguyên nhân ghi ở đâu?
Bên Nợ tài khoản 138, mục tài sản thiếu chờ xử lý.
Cổ tức được chia nhưng chưa nhận tiền ghi ở đâu?
Tài khoản 138, thuộc nhóm phải thu về cổ tức, lợi nhuận được chia bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ từ các hoạt động đầu tư tài chính.
Bên nhận ủy thác chi hộ phí hải quan thì theo dõi ở đâu?
Tài khoản 138, thuộc nhóm các khoản chi hộ phải thu hồi.
Khoản chi không được duyệt thì hạch toán thế nào?
Ghi vào tài khoản 138 để thu hồi, áp dụng cho các khoản đã chi đầu tư xây dựng cơ bản hoặc chi phí sản xuất, kinh doanh mà cấp có thẩm quyền không phê duyệt.
Căn cứ
- Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, hiệu lực từ 01/01/2026: phần hướng dẫn Tài khoản 138 phải thu khác.